Suriye'de Yeni Dönem: Şam ve SDG Arasında 'Tam Entegrasyon' Anlaşması

Suriye'de yıllardır süren iç savaşın ardından tarihi bir kırılma yaşanıyor. HTŞ lideri Colani, Şam yönetimi ile SDG arasında tüm askeri ve idari yapıların birleştirilmesini öngören kapsamlı bir anlaşma imzalandığını duyurdu. İşte 14 maddelik tarihi mutabakatın ayrıntıları...

Suriye’de denklemi kökten değiştirecek tarihi bir gelişme yaşandı. Suriye’de yönetimi kontrolüne alan HTŞ lideri Ebu Muhammed el-Colani, Şam yönetimi ile ağırlığını YPG’nin oluşturduğu Suriye Demokratik Güçleri (SDG) arasında "tam entegrasyon" içeren bir anlaşmaya varıldığını açıkladı. Anlaşma, bölgedeki tüm askeri güçlerin tek bir çatı altında birleşmesini ve enerji kaynaklarının devlet kontrolüne geçmesini öngörüyor.

COLANİ: "TÜM SORUNLAR GİDERİLECEK"

Kararı kamuoyuna duyuran Colani, Suriye’nin kuzeydoğusunda derhal ateşkes ilan edildiğini belirtti. SDG lideri Mazlum Abdi ile yapılması planlanan görüşmenin hava muhalefeti nedeniyle yarına ertelendiğini kaydeden Colani, "SDG ile ilgili tüm sorunlar giderilecektir" mesajını verdi. Suriye resmi haber ajansı SANA da Şam hükümeti ile SDG arasındaki anlaşmayı doğrulayarak, sürecin "tam entegrasyon" odaklı ilerleyeceğini bildirdi.

14 MADDELİK TARİHİ MUTABAKAT: NELER DEĞİŞİYOR?

Şam yönetimi ile SDG arasında varılan anlaşmanın maddeleri şöyle:

"1- Suriye hükümet güçleri ile Suriye Demokratik Güçleri (SDF) arasındaki tüm cephelerde ve temas hatlarında derhal ve kapsamlı bir ateşkes sağlanması ve SDF askeri birliklerinin yeniden konuşlandırılması için ön adım olarak Fırat Nehri'nin doğusuna çekilmesi.

2- Deyrez-Zor ve Rakka vilayetlerinin idari ve askeri olarak derhal Suriye hükümetine devredilmesi. Bu, tüm sivil kurum ve tesislerin devredilmesini ve Suriye devletinin ilgili bakanlıklarında mevcut çalışanların kadrolarının derhal belirlenmesine yönelik kararnamelerin çıkarılmasını içerir.

3- Heseke Vilayetindeki tüm sivil kurumların Suriye devletinin kurumlarına ve idari yapılarına entegre edilmesi.

4- Suriye hükümeti, bölgedeki tüm sınır geçiş noktalarının, petrol ve doğal gaz sahalarının kontrolünü ele alacak ve kaynakların Suriye devletine iadesini sağlamak için düzenli kuvvetler tarafından koruma altına alınacak; Kürt bölgelerinin özel durumu da dikkate alınacaktır.

5- Gerekli güvenlik incelemelerinin ardından, tüm SDG askeri ve güvenlik personelinin Suriye Savunma ve İçişleri Bakanlıklarının yapısına "bireysel" olarak tam entegrasyonu, buna göre askeri rütbeler, mali haklar ve lojistik gereksinimlerin sağlanması.

6 - Suriye Demokratik Güçleri (SDG) liderliği, eski rejimin kalıntılarını saflarına dahil etmekten kaçınmayı ve Suriye'nin kuzeydoğusundaki bölgelerde bulunan eski rejimin kalıntılarından subayların listelerini sağlamayı taahhüt eder.

7 - Siyasi katılım ve yerel temsilin garantisi olarak, Haseke Valiliği görevini üstlenecek bir adayın atanmasına ilişkin bir başkanlık kararnamesinin çıkarılması.

8 - Ayn el-Arab (Kobani) şehrindeki yoğun askeri varlığın kaldırılması, şehrin sakinlerinden oluşan bir güvenlik gücünün kurulması ve Suriye İçişleri Bakanlığına idari olarak bağlı yerel bir polis gücünün muhafaza edilmesi.

9 - IŞİD tutsakları ve kampları dosyasından sorumlu idarenin ve bu tesislerin güvenliğini sağlamakla görevli güçlerin Suriye hükümetiyle bütünleştirilmesi, böylece Suriye hükümetinin bunların tüm yasal ve güvenlik sorumluluğunu üstlenmesi.

10-  Ulusal ortaklığı sağlamak amacıyla, SDG liderliği tarafından merkezi devlet yapısı içinde yüksek rütbeli askeri, güvenlik ve sivil pozisyonlarda görev yapacak adayların listesinin kabul edilmesi.

11- Kürt kültürel ve dil haklarının tanınmasını ve kayıt dışı/vatansız kişiler ve önceki on yıllardan birikmiş mülkiyet hakları talepleri de dahil olmak üzere, çözülmemiş hak temelli ve sivil sorunların ele alınmasını öngören 2026 tarihli 13 numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin memnuniyetle karşılanması.

12-  SDG, egemenliği ve bölgesel istikrarı sağlamak için Suriye Arap Cumhuriyeti sınırları dışındaki tüm Suriyeli olmayan Kürdistan İşçi Partisi (PKK) liderlerinin ve üyelerinin sınır dışı edilmesini taahhüt eder.

13- Suriye devleti, bölgenin güvenliğini ve istikrarını sağlamak amacıyla, Amerika Birleşik Devletleri ile koordinasyon içinde, Uluslararası Koalisyonun aktif bir üyesi olarak terörizme (DEAŞ) karşı mücadeleye devam etmeyi taahhüt eder.

14 - Afrin ve Şeyh Maksoud bölgelerindeki sakinlerin evlerine güvenli ve onurlu bir şekilde dönüşleri konusunda anlaşmalara varılması için çalışılacaktır."

ABD'DEN TAM DESTEK: "İKİ BÜYÜK LİDER BİR ARAYA GELDİ"

Anlaşmaya ilişkin en dikkat çekici açıklamalardan biri de ABD’nin Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack’tan geldi. Barrack, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, Şam yönetimi ve SDG arasındaki uzlaşıyı "tarihi bir dönüm noktası" olarak nitelendirdi.

Tom Barrack: "Suriye'yi zulümden kurtarma vizyonuyla hareket eden iki büyük Suriyeli lider, birleşik bir Suriye için bir araya geldi. Bu anlaşma, eski düşmanların bölünme yerine ortaklığı benimsediği kritik bir aşamadır."

Barrack ayrıca, bu sürecin Başkan Trump’ın Ortadoğu Barış Planı ile uyumlu olduğunu ve ABD’nin entegrasyon sürecinin her aşamasında destek vereceğini vurguladı.

YENİ DÖNEMİN ŞİFRELERİ

Anlaşma kapsamında, Ayn el-Arab gibi kritik noktalardaki ağır askeri varlıkların kaldırılarak yerel güvenlik güçlerinin oluşturulması ve IŞİD tutsaklarının sorumluluğunun tamamen Suriye hükümetine geçmesi bekleniyor. Bu hamle, Suriye’nin kuzeyinde yıllardır süregelen çift başlı yönetim yapısının sona ermesi anlamına geliyor.