DÜNYA

Kerkük’te 86 Yıllık Hasret Sona Erdi: İlk Türkmen Vali Dönemi Nasıl Başladı?

Kerkük'te 1940'tan bu yana ilk kez bir Türkmen vali oldu. ORSAM panelinde dönüşümlü valilik modeli, Türkçe talebi ve kentin geleceği ele alındı.

Yayınlanma Tarihi : 04 Mayıs 2026, 18:54

Kerkük’te 86 Yıllık Hasret Sona Erdi: İlk Türkmen Vali Dönemi Nasıl Başladı?

Ortadoğu Araştırmaları Merkezi (ORSAM) tarafından düzenlenen panelde Kerkük’te 1940'tan bu yana ilk kez bir Türkmen'in vali olması değerlendirildi. Toplantıda Türkçenin resmi dil olması talebi ve kentin geleceğine dair ekonomik fırsatlar öne çıktı.

Ortadoğu Araştırmaları Merkezi (ORSAM), "Kerkük’te Türkmen Vali Dönemi: Dönüşümlü Valilik Modeli" başlıklı çevrim içi bir panel düzenledi. Irak'ta 20 Nisan'da mazbatasını alarak Kerkük Valisi olan Muhammed Seman Ağa'nın göreve başlaması ve bölgedeki siyasi dengelerin masaya yatırıldığı panelde, kentin geleceğine dair önemli mesajlar verildi.

Koordinatörlüğünü ORSAM Irak Çalışmaları Koordinatörü Feyzullah Tuna Aygün’ün üstlendiği panele; Türkmeneli Dernekler Federasyonu Başkanı Mehmet Tütüncü, Irak Türkmen Cephesi (ITC) Kerkük İl Başkanı Kahtan Vendavi ve ORSAM Türkmen Çalışmaları Kıdemli Uzmanı Selçuk Bacalan konuşmacı olarak katıldı.

"1940'TAN BU YANA İLK KEZ"

Toplantıda söz alan Türkmeneli Dernekler Federasyonu Başkanı Mehmet Tütüncü, 20 Nisan’da mazbatasını alarak Kerkük Valisi seçilen Muhammed Seman Ağa’ya yeni görevinde başarılar diledi. Bölgede yaşayan etnik grupların sandıkta aldıkları oylara bakılmaksızın yönetimde eşit şekilde temsil edilmesi için uzun zamandır mücadele verdiklerini belirten Tütüncü, dikkat çekici bir tarihsel detayı paylaştı. 1940 yılından 2026 yılına kadar hiçbir Türkmen’in Kerkük'te vali pozisyonuna getirilmediğini hatırlatan Tütüncü, "Türkmenler, hak ettikleri ve uzun yıllardan beri almaları gereken makamı şimdi alabildiler" değerlendirmesinde bulundu.

VENDAVİ’DEN "TÜRKÇE" VE "HİZMET" VURGUSU

Irak Türkmen Cephesi Kerkük İl Başkanı Kahtan Vendavi ise konuşmasında, bölgenin demografik yapısına ve tarihsel süreçte yaşanan zorluklara değindi. Saddam Hüseyin döneminde Türkmen nüfusunun az, Arap nüfusunun ise fazla gösterilmesi amacıyla Irak'ın güneyinden yüz binlerce Arap'ın bölgeye getirilerek yerleştirildiğini aktaran Vendavi, Kerkük'ün Türkmen bir vali tarafından yönetilecek olmasının tarihi önemini vurguladı.

Vendavi, "Irak'ta 18 ilin içinde bir Türkmen valinin olmaması bizim için gerçekten zor bir durumdu. Ancak çok şükür 2026 senesinde buna son verdik." ifadelerini kullandı. Konuşmasında birçok Türkmen köy ve kasabasının hizmete muhtaç durumda olduğunu da sözlerine ekleyen Vendavi, yeni valinin Kerkük halkına en iyi hizmeti sunmasını temenni etti. Öte yandan Vendavi, yeni seçilen Vali Ağa’dan Kerkük'teki bütün devlet kurumlarında Türkçenin resmi bir dil olarak uygulanmasını talep ettiğini de dile getirdi.

"DÖNÜŞÜMLÜ MODEL VE BÜTÇE AVANTAJI"

ORSAM Türkmen Çalışmaları Kıdemli Uzmanı Selçuk Bacalan ise Kerkük yönetim modelinin hukuki ve idari altyapısını değerlendirdi. Şubat 2019'da Birleşmiş Milletlerin (BM) desteğiyle oluşturulan "Kerkük Müzakereleri"ne işaret eden Bacalan; güvenlik dosyalarının akıbeti, tarım arazilerinin statüsü ve üst düzey idari görevlerin yüzde 32 oranında paylaşılması gibi konuların ele alındığını hatırlattı. Bacalan, bu görüşmelerde valilik pozisyonunun Kerkük bileşenleri arasında dönüşümlü olarak üstlenilmesi maddesinin müzakerelerin odak noktasına yerleştiğini belirtti.

Yeni yönetimin göreve gelmesinin çok isabetli bir döneme denk geldiğini ifade eden Bacalan, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Yeni hükümetin öncelikleri arasında 2025-2026 bütçesinin parlamentodan geçirilmesi yer alıyor. Bu bütçenin onaylanmasıyla yerel meclisler federal bütçeden pay alabilecek. Kerkük yönetimine ayrılacak kaynağın artması, bölgedeki kalkınmayı hızlandıracak ve genç nüfusa istihdam imkanı sağlayacaktır. Bu durum, yeni Türkmen Vali için de önemli bir avantaj olarak değerlendirilmektedir."