EKONOMİ

İhracatta "Değer" Patlaması: Sattığımız Ürünler Kıymete Bindi!

TÜİK mart ayı dış ticaret verilerini açıkladı. İhracat birim değer endeksi yüzde 12,3 artarken, dış ticaret haddi 92,5'e yükseldi. İşte sektörel rakamlar...

Yayınlanma Tarihi : 13 Mayıs 2026, 10:12

Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre mart ayında ihracat birim değer endeksi yıllık bazda yüzde 12,3 yükselirken, dış ticaret haddi geçen yıla oranla 4,9 puanlık artış kaydetti.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Mart 2026 dönemine ilişkin dış ticaret endekslerini kamuoyuyla paylaştı. Açıklanan veriler, Türkiye’nin dış ticaretinde birim değer bazında bir yükseliş yaşandığını ancak miktar bazında daralma meydana geldiğini ortaya koydu. Küresel ekonomik dinamiklerin ve enerji maliyetlerinin etkisiyle şekillenen mart ayı verilerinde, özellikle yakıt ve ham madde fiyatlarındaki değişimler endekslerin genel seyrinde belirleyici bir rol oynadı.

BİRİM DEĞER ENDEKSLERİNDE YAKIT ETKİSİ

Mart ayında ihracat birim değer endeksi, geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 12,3 oranında bir artış gösterdi. Sektörel bazda incelendiğinde en dikkat çekici yükselişin yüzde 33,3 ile yakıtlarda olduğu görüldü. İhracat birim değer endeksi; gıda, içecek ve tütünde yüzde 11,7, ham maddelerde (yakıt hariç) yüzde 15,4 ve imalat sanayisinde (gıda, içecek, tütün hariç) yüzde 10,2 oranında yukarı yönlü ivme kazandı.

İthalat tarafında ise birim değer endeksi martta yıllık bazda yüzde 6,3 arttı. Bu dönemde gıda, içecek ve tütünde yüzde 0,6, ham maddelerde yüzde 1 ve imalat sanayisinde yüzde 4,9 artış yaşanırken, yakıt grubundaki ithalat birim değerinin yüzde 2,7 oranında azalması dikkat çekti.

MİKTAR ENDEKSLERİNDE DARALMA GÖZLENDİ

İhracatın miktar bazındaki performansını gösteren miktar endeksi, mart ayında geçen yılın aynı ayına göre yüzde 16,7 azalış kaydetti. Bu daralma tüm alt gruplara yansıdı; gıda, içecek ve tütün grubunda yüzde 15,7, yakıtlarda yüzde 23,5, imalat sanayisinde ise yüzde 14,8 oranında düşüş görüldü.

İthalat miktar endeksi ise aynı dönemde yıllık bazda yüzde 1,8 artış gösterdi. İthalat miktarındaki bu sınırlı yükselişin kaynağı, yüzde 20,7 ile gıda, içecek ve tütün grubu ile yüzde 5,4 artış gösteren imalat sanayisi oldu. Enerji ithalatında miktar bazındaki yüzde 0,5'lik düşüş, birim değerdeki düşüşle paralel bir seyir izledi.

DIŞ TİCARET HADDİNDE POZİTİF SEYİR

Dış ticaret verilerinin arındırılmış serileri, aylık bazdaki değişimi daha net ortaya koydu. Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış seriye göre Şubat 2026'da 138,2 olan ihracat miktar endeksi, martta yüzde 4,7 azalarak 131,7’ye geriledi. İthalat miktar endeksi ise şubat ayına göre yüzde 2,5 artışla 131,3 olarak gerçekleşti.

Ekonomik refahın dış ticaret dengesindeki yansıması olarak kabul edilen dış ticaret haddi, Türkiye lehine bir gelişim gösterdi. İhracat birim değer endeksinin ithalat birim değer endeksine bölünmesiyle hesaplanan dış ticaret haddi, Mart 2025'teki 87,6 seviyesinden 4,9 puanlık bir sıçramayla Mart 2026'da 92,5 seviyesine yükseldi. Bu veri, ihraç edilen ürünlerin ithal edilen ürünlere oranla daha değerli hale geldiğini teyit etti.