BM Genel Sekreteri Guterres, Hürmüz Boğazı'ndaki tıkanıklığın küresel gıda krizini tetikleyebileceği konusunda uyardı. "Ticaretin nefes almasına izin verin" çağrısı gündeme oturdu.
BM Genel Sekreteri Guterres, Hürmüz Boğazı'ndaki aksamaların küresel bir gıda krizini tetikleyebileceği konusunda uyardı ve tüm tarafları boğazı derhal açarak ticari gemilerin serbest geçişine izin vermeye davet etti.
Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, uluslararası barış ve güvenliğin korunması gündemiyle toplanan BM Güvenlik Konseyi'nde kritik bir uyarıda bulundu. Denizcilik alanındaki su yollarının güvenliğinin günümüzde uluslararası düzen için bir sınav niteliği taşıdığına dikkat çeken Guterres, küresel ticaretin can damarı olan deniz yollarının ciddi bir baskı altında olduğunu vurguladı.
BM Genel Sekreteri, Mart ayının başından bu yana Hürmüz Boğazı'nda yaşanan gemi trafiği aksamalarının, küresel enerji güvenliği, gıda tedariki ve genel ticaret üzerinde yıkıcı bir etkisi olduğunu belirtti. Bu durumu, Kovid-19 salgını ve Ukrayna'daki savaş sürecinden bu yana yaşanan en ciddi tedarik zinciri krizi olarak nitelendiren Guterres, tehlikenin boyutlarına dikkat çekti.
Guterres, “Uzun süreli aksama, küresel bir gıda krizini tetikleme riskini beraberinde getiriyor. Özellikle Afrika ve Güney Asya'daki milyonlarca insanı açlık ve yoksulluğun pençesine sürüklüyor” ifadelerini kullanarak, meselenin sadece lojistik değil, insani bir kriz olduğunu hatırlattı.
Konuşmasında denizcilik hukukuna ve güvenliğine dair keskin eleştiriler getiren Guterres, jeopolitik gerilimlerin artık okyanuslara taşındığını belirtti. Ticari gemilerin bir baskı aracı olarak kullanıldığını savunan BM Genel Sekreteri, deniz hukukunun temel ilkelerinin ve seyrüsefer serbestisinin sistematik bir şekilde baltalandığını ifade etti.
Şu anki tablo, denizlerde mahsur kalan 20 binden fazla denizci ve 2 binden fazla gemi ile somut bir insani trajediye işaret ediyor. Guterres, üye devletlere Uluslararası Denizcilik Örgütü’nün hazırladığı acil tahliye çerçevesini desteklemeleri yönünde çağrıda bulundu.
Guterres'in konuşmasındaki en çarpıcı bölüm ise taraflara yönelik doğrudan çağrısı oldu. Hürmüz Boğazı'ndaki geçiş hakkı ve seyrüsefer özgürlüğünün tavizsiz bir şekilde korunması gerektiğini savunan Genel Sekreter, “Taraflara çağrıda bulunuyorum: Boğaz'ı açın, geçiş ücreti ve ayrımcılık olmadan gemilerin geçmesine izin verin, ticaretin yeniden başlamasına, küresel ekonominin nefes almasına izin verin” dedi.
BM'nin taraflar arasında ortak bir zemin oluşturmak için arabuluculuk yapmaya hazır olduğunu belirten Guterres, geçmişteki başarılı örnekleri hatırlattı. Karadeniz Girişimi’nin, çatışmaların ortasında dahi pratik işbirliğinin tıkalı bir koridoru yeniden açabildiğini kanıtladığını söyleyen Guterres, bu modelin Hürmüz özelinde de bir rehber olabileceğine işaret etti.
“Kriz anları, seçim anlarıdır” diyen Guterres, uluslararası hukuka uyum, sorunların kökenindeki nedenlere inilmesi ve diyalog kanallarının açık tutulması gerektiğini belirterek, dünya liderlerini çözüm odaklı bir yaklaşıma davet etti.
Yorumlar