Dünya Bankası, küresel büyüme tahminlerini düşürdü. Türkiye, ABD ve Çin için yeni büyüme oranları, petrol ve enflasyon tahminleri haberimizde.
Dünya Bankası, Küresel Ekonomik Beklentiler Raporu'nun haziran sayısını yayımladı. Orta Doğu'da tırmanan çatışmaların gölgesinde hazırlanan raporda, küresel ekonominin Kovid-19 salgınından bu yana en düşük büyüme seviyesine gerileyebileceği uyarısı yapıldı. Banka, aralarında Türkiye'nin de bulunduğu onlarca ülkenin büyüme tahminini aşağı yönlü revize etti.
Ekonomi dünyasının merakla beklediği Dünya Bankası Küresel Ekonomik Beklentiler Raporu, küresel piyasalarda adeta alarm zillerinin çalmasına neden oldu. Rapora göre, 2025 yılında yüzde 2,9 seviyesinde gerçekleşen küresel büyümenin, Orta Doğu’daki gerilimin tetiklediği enerji krizleri, tırmanan enflasyon ve yüksek borçlanma maliyetleri nedeniyle 2026'da yüzde 2,5'e gerilemesi bekleniyor.
Banka, ocak ayındaki öngörülerine kıyasla dünya ekonomilerinin üçte ikisinin büyüme tahminlerini düşürdü. Raporda yer alan en korkutucu senaryoya göre ise; enerji arzındaki aksamaların şiddetlenmesi ve buna küresel bir finansal sıkışıklığın eşlik etmesi durumunda, küresel büyüme yüzde 1,3'e kadar çakılabilir.
Raporda, küresel ticaretin ve enerji koridorunun kalbi sayılan Hürmüz Boğazı'nın kapanmasının piyasaları ciddi şekilde sekteye uğrattığı vurgulandı. Enerji arzındaki bu tıkanıklığın temmuz ayında hafifleyeceği varsayımı altında bile, Brent petrolün varil fiyatının bu yıl ortalama 94 dolar seviyesinde seyretmesi bekleniyor. Bu rakam, 2025 yılı ortalamasının tam yüzde 36 üzerinde bir maliyet anlamına geliyor.
Petrol fiyatlarındaki bu önlenemeyen yükseliş ve gübre maliyetlerindeki artışın gıda fiyatlarına yansıyacağı belirtilirken, 2025'te yüzde 3,3 olan küresel enflasyon tahmini bu yıl için yüzde 4'e yükseltildi. Risklerin gerçekleşmesi halinde ise enflasyonun yüzde 4,4'e fırlayabileceği hesaplanıyor.
Çatışmaların merkezinde yer alan Orta Doğu, Kuzey Afrika, Afganistan ve Pakistan bölgesi için büyüme beklentisi 2,7 puan birden düşürülerek yüzde 1,6'ya çekildi. Özellikle Körfez ekonomilerinde büyümenin 2026 yılında adeta durma noktasına gelerek "sıfıra" yaklaşacağı tahmin ediliyor. Bu doğrultuda Suudi Arabistan'ın büyüme tahmini yüzde 3,1'e, Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) ise yüzde 2,4'e indirildi. Gelişmekte olan ülkelerin (Çin ve Hindistan hariç) gelişmiş ülkelerle aralarındaki kişi başına düşen gelir farkını kapatma süreci ise 2028 yılına kadar neredeyse 10 yıllık bir duraklama dönemine girmiş durumda.
Ekonomik krizle mücadele eden gelişmekte olan ülkelerin yanında olacağını ilan eden Dünya Bankası, devasa bir finansman paketini devreye soktuğunu duyurdu. İlk etapta 25 milyar doları önceden düzenlenmiş olmak üzere 50 ila 60 milyar dolarlık kaynak derhal kullanıma sunuldu. Aralarında 30'dan fazla ülkenin bulunduğu hazırlık planı kapsamında, krizin derinleşmesi durumunda bu desteğin 15 ay boyunca 80 ila 100 milyar dolara kadar çıkarılabileceği taahhüt edildi.
Dünya Bankası, raporda küresel devlerin ve Türkiye'nin büyüme projeksiyonlarını da yeniden şekillendirdi. ABD'nin bu yılki büyüme tahmini yüzde 2,2'de sabit tutulurken, Çin, Japonya ve Avro Bölgesi'nin tahminlerinde aşağı yönlü revizyonlar yapıldı.
Türkiye ekonomisine yönelik beklentiler de küresel risklerden payını aldı. Raporun yeni projeksiyonuna göre Türkiye'nin büyüme tahminleri şu şekilde güncellendi:
Yıl Eski Tahmin Yeni Tahmin
2026 %3,70 %2,80
2027 %4,40 %3,70
2028 Veri Yok %4,3 (Öngörü)
Banka, küresel piyasalardaki aşağı yönlü risklerin oldukça ciddi olduğunun altını çizerek tüm ülkeleri mali kapasitelerini artırmaya ve sosyal güvenlik ağlarını güçlendirmeye çağırdı.
Yorumlar